Grafika, rzeźba – narzędzia i materiały

Grafika to sztuka, która polega na powielaniu rysunku w wielu kopiach z jednej, wcześniej przygotowanej matrycy. Została zainspirowana najwyraźniej przestrzenną rzeźbą. Najstarsze techniki graficzne polegają na ryciu wypukłego wzoru w drewnie lub gipsie, podobnie jak płaskorzeźby. Twórcze inspiracje artystów przez wieki wzbogaciły tę gałąź sztuki o techniki graficzne o druku wklęsłym i płaskim.

Niezbędne narzędzia do rzeźbienia

Dobre dłuta różnego rodzaju i wielkości są podstawą w pracy rzeźbiarza. Materiał rzeźbiarski zwykle jest twardy. To kamień, np. marmur, piaskowiec czy granit. Rzeźbiarz musi mieć profesjonalne, ostre dłuta, żłobaki i rylce wykonane z twardej stali. Przy wielu obiektach nie obejdzie się bez pobijaka. Precyzją i ostrością muszą cechować się dłuta do rzeźbienia w drewnie czy np. w kości słoniowej.

Zupełnie inne narzędzia są potrzebne do pracy z gliną, plasteliną czy gipsem. Są to różne „oczka” i „uszka” druciane na drewnianych rączkach, którymi artysta wybiera zbędny materiał. Podobnie używane są szpatułki drewniane lub plastikowe oraz specjalne nożyki do modelowania. Najpopularniejsze to produkty bydgoskiej firmy Ewa Marcinkowska i włoskiej RGM.

Praca w twardym materiale to wyzwanie dla zawodowców, ale rzeźbienie w glinie, czy w innych masach plastycznych jest satysfakcjonującą sztuką dla początkujących artystów i hobbystów. Zaoferowana dzieciom fantastycznie rozwinie ich wyobraźnię przestrzenną i zdolności manualne.

Akcesoria do druku wypukłego: drzeworytu, linorytu, gipsorytu

Drzeworyt, linoryt i gipsoryt powstaje przez rycie wzorów dłutami i rylcami w gładkiej powierzchni tabliczki drewnianej lub gipsowej. Polecamy szczególnie arkusze miękkiego linoleum, które jest wyjątkowo łatwe w opracowywaniu. Po wybraniu dłutami partii linoleum, które są tłem w rysunku, pozostaje wypukły wzór, na który należy nałożyć farbę drukarską specjalnym wałkiem graficznym. Gdy na taką matrycę nałożymy kartkę papieru i przyciśniemy prasą drukarską, otrzymamy wydrukowany obraz.
Najczęściej w tej technice używane są włoskie dłuta RGM i farby olejne Charbonell lub wodne Blockprint Talensa.

Preparaty do druku wklęsłego: miedziorytu, akwaforty, akwatinty,

Druk wklęsły polega na wypełnianiu farbą drukarską tych powierzchni matrycy, które są wklęsłe. Powierzchnie wypukłe są gładkie i czyste. Podstawowym materiałem jest gładka metalowa płyta, w której wzór wytrawia się kwasem. Najpierw płytę artysta pokrywa specjalnym werniksem graficznym, który nie rozpuszcza się w kwasie. Potem w tym werniksie rysuje wzór tak, by odkryć płytę. Gotową płytę zanurza w kwasie, który reagując z metalem „wyżera” w niej narysowany wzór. Po wyjęciu z kwasu, oczyszczeniu matrycy z werniksu, poprawieniu rysunku igłą można nakładać farbę drukarską i drukować.

Zamiast werniksu graficy używają też kalafonii lub pyłu asfaltowego, który po podgrzaniu przylega do płyty i chroni ją przed kwasem. Ta technika wymaga specjalistycznej pracowni i ogromnej wiedzy.

Specjalne narzędzia do mezzotinty i suchorytu

Chwiejaki, ruletki, igły i gładziki zastępują w mezzotincie i suchorycie proces trawienia. Duże powierzchnie żłobi się za pomocą różnej szerokości chwiejaków, a linie rysuje ostrymi igłami. Od lat sprawdzają się polskie narzędzia firmy Ewa Marcinkowska i włoskie RGM.

Do litografii - kredki

Matrycą w litografii jest kamień, na którym wzory rysuje się specjalną tłustą kredką litograficzną o różnym stopniu twardości lub tuszem litograficznym. Zakwaszenie powierzchni kamienia roztworem kwasu azotowego i gumy arabskiej powoduje, że niezarysowane przestrzenie stają się oleofobowe i nie przyjmują farby drukarskiej. Na uprzednio namoczonym papierze odbija się obraz przypominający odręczny rysunek ołówkiem lub piórkiem.